Σε έναν κόσμο που τρέχει ασταμάτητα, ο ύπνος μοιάζει συχνά με πολυτέλεια. Κι όμως, ολοένα και περισσότερες γυναίκες παραπονιούνται ότι, παρότι πέφτουν στο κρεβάτι εξαντλημένες, ξυπνούν το πρωί ακόμα πιο κουρασμένες. Τι συμβαίνει τελικά με τον ύπνο μας; Γιατί κοιμόμαστε λιγότερο και –το χειρότερο– δεν ξεκουραζόμαστε πραγματικά;
Οι ειδικοί μας απαντούν πως….
Η καθημερινότητα που δεν “σβήνει” ποτέ
Η σύγχρονη ζωή δεν αφήνει χώρο για παύσεις. Επαγγελματικές υποχρεώσεις, οικογένεια, κοινωνικές απαιτήσεις, αλλά και ο αδιάκοπος βομβαρδισμός από ειδοποιήσεις και οθόνες κρατούν τον εγκέφαλό μας σε συνεχή εγρήγορση. Ακόμα κι όταν ξαπλώνουμε, το μυαλό συνεχίζει να «δουλεύει»: λίστες υποχρεώσεων, άγχη, σκέψεις για το αύριο. Το αποτέλεσμα; Λιγότερες ώρες ύπνου και κακή ποιότητα ξεκούρασης.
Οι οθόνες κλέβουν τον ύπνο μας
Το κινητό στο κομοδίνο έχει γίνει σχεδόν προέκταση του χεριού μας. Όμως το μπλε φως από τις οθόνες καταστέλλει την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που ρυθμίζει τον ύπνο. Έτσι, ακόμα κι αν κλείσουμε τα μάτια, ο οργανισμός δεν «καταλαβαίνει» ότι ήρθε η ώρα να ξεκουραστεί. Το scrolling πριν τον ύπνο μάς χαλαρώνει φαινομενικά, αλλά στην πραγματικότητα μας κρατά ξύπνιες.
Ορμόνες και γυναικείος οργανισμός
Ο ύπνος των γυναικών επηρεάζεται έντονα από ορμονικές μεταβολές. Ο κύκλος, η εγκυμοσύνη, η λοχεία και η εμμηνόπαυση μπορούν να διαταράξουν τον βιολογικό μας ρυθμό. Αϋπνία, νυχτερινές αφυπνίσεις και αίσθημα κόπωσης το πρωί είναι συχνά φαινόμενα, που πολλές φορές υποτιμούμε ή θεωρούμε «φυσιολογικά».
Στρες: ο αόρατος εχθρός
Το χρόνιο στρες είναι από τους βασικότερους λόγους που ξυπνάμε κουρασμένες. Όταν το σώμα βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση συναγερμού, παράγει κορτιζόλη, η οποία εμποδίζει τον βαθύ, ποιοτικό ύπνο. Μπορεί να κοιμόμαστε 7 ή 8 ώρες, αλλά χωρίς να φτάνουμε στα στάδια εκείνα που πραγματικά ανανεώνουν σώμα και πνεύμα.
Μήπως φταίνε και οι συνήθειές μας;
Ακανόνιστα ωράρια, βαριά γεύματα αργά το βράδυ, καφεΐνη μετά το απόγευμα και έλλειψη φυσικής δραστηριότητας επηρεάζουν άμεσα τον ύπνο. Το σώμα αγαπά τη ρουτίνα. Όταν δεν έχει σταθερό πρόγραμμα, μπερδεύεται – και το δείχνει με κούραση.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Δεν χρειάζονται δραστικές αλλαγές, αλλά μικρά, σταθερά βήματα. Ένα ήρεμο τελετουργικό πριν τον ύπνο, μακριά από οθόνες.
Ιδέες για ένα ήρεμο βραδινό τελετουργικό:
- Αποχαιρετισμός στις οθόνες
Κλείσε κινητό, tablet και τηλεόραση τουλάχιστον 30 λεπτά πριν τον ύπνο. Αντικατάστησέ τα με κάτι πιο «ήσυχο». - Χαμηλός φωτισμός
Άναψε ένα επιτραπέζιο φωτιστικό ή ένα κερί. Το χαμηλό φως βοηθά τον εγκέφαλο να μπει φυσικά σε κατάσταση ύπνου. - Ζεστό ντους ή μπάνιο
Η αλλαγή της θερμοκρασίας χαλαρώνει τους μύες και στέλνει σήμα χαλάρωσης στο σώμα. - Ένα ζεστό ρόφημα χωρίς καφεΐνη
Χαμομήλι, λουίζα, λεβάντα ή ζεστό γάλα λειτουργούν καταπραϋντικά και δημιουργούν αίσθηση φροντίδας. - Λίγες διατάσεις ή ήπια αναπνοή
5 λεπτά αργών διατάσεων ή βαθιές αναπνοές (εισπνοή από τη μύτη – εκπνοή αργά από το στόμα) βοηθούν να φύγει η ένταση της ημέρας. - Μικρή στιγμή για τον εαυτό σου
Διάβασε λίγες σελίδες από ένα βιβλίο, γράψε δύο σκέψεις σε ένα σημειωματάριο ή απλώς άκου χαλαρωτική μουσική. - Σταθερότητα
Το πιο σημαντικό: προσπάθησε να κάνεις αυτό το τελετουργικό κάθε βράδυ περίπου την ίδια ώρα. Η επανάληψη είναι το «κλειδί».
Ας δώσουμε στον ύπνο τη σημασία που του αξίζει – όχι ως πολυτέλεια, αλλά ως βασική ανάγκη αυτοφροντίδας. Γιατί ο καλός ύπνος δεν είναι απλώς ξεκούραση. Είναι ενέργεια, ισορροπία, ομορφιά από μέσα προς τα έξω. Και αξίζουμε να ξυπνάμε κάθε πρωί όχι απλώς όρθιες, αλλά πραγματικά ανανεωμένες.
Χρύσα Βρυώνη